Çocuklarda Astım Atağı Nedir Nasıl Anlaşılır
Astım krizi, solunan havayı ileten ve akciğere kadar ulaşan hava borularının ani olarak kasılması şişmesi ve aşırı salgı yapılması neticesinde nefes borularının tıkanmasına bağlı olur. Nöbet sırasında hasta soluk almada zorluk çeker, daha çok nefes verirken zorlanma olur. Akciğerlere giren hava dışarı atılmada daralan hava yolu nedeni ile zorlanarak atılır. Bazen soluk alırken dışarıdan hışıltılar, hırıldama , ıslık sesi gibi sesler duyulur. Çocuk sık nefes almaya başlayabilir.Astım Nöbetinin Belirtileri Nelerdir?
Astım krizinin belirtileri öksürük krizleri, bazen durmaksızın görülen öksürük krizleri, göğüsten gelen hırıldamalar, giderek artan soluk alıp verme, kaburgaların içeri doğru çekilir şekilde solunuma katılması ve belirginleşmesi, hava açlığı hissi, göğüs kafesinde sıkışma hissi, kalp hızında artış gibi belirtiler görülür.
Astımın Bulguları Nelerdir?
Öksürük Astımın en sık bulgusudur. Özellikle gece öksürüğü daha şüphe edicidir. Ataklar arasında çocuk tamamen normal olabilir. Hışıltı: Astım nöbetlerinde sık duyulur. Akciğerdeki havanın dışarı çıkartılırken dar bronşlardan çıkarken zorlanmasına bağlı duyulur. Göğüs Duvarında Çekilmeler: Astım nöbetinde çocuğun soluk alıp verirken solunuma kaburgalar arasındaki kasların da katılmasına bağlı görülen çekilmeler. Genelde orta- ağır astım atağında görülür. Hızlı Soluma: Solunum eforunun artması ve solurken zorlanılmasına bağlı hızlı soluk alıp verme oluşmaktadır. Astım krizi ilk yardım ve tedavisi Astım krizinde ilk yardım yapılan daha önce tanı almış bir çocuk ise , ilaç dozlarını arttırmak ile başlar. Aldığı inhaler sprey ya da nebül olarak verilen ilaçların verilme sıklığı arttırılır. Sprey ile çocuk rahatlamıyor ise ilaçlarının nebulizasyon ile verilmesi daha doğru olacak, ancak çocuğun şikayetleri azalmıyor, sürekli ilerliyorsa acil servise başvurulması gerekmektedir.Kontrol edici tedavi ile atak tedavisi farkı
Çocuklarda astım tedavisi iki kola ayrılır: günlük kontrol edici ilaçlar (çoğu zaman inhale kortikosteroid) ve atakta kullanılan kısa etkili açıcılar. Kontrol iyi değilken yalnızca “ihtiyaç spreyi” ile idare etmek atak riskini artırır.
Astım krizinde evde ilk adımlar
Önceden yazılmış atak planına göre açıcı dozu artırın; rahatlama yoksa, konuşmakta zorlanıyorsa, dudaklar morarıyor veya göğüste çekilme varsa acile gidin. Tetikleyiciler (toz, sigara dumanı, viral enfeksiyon) azaltılmalıdır. Rehber: çocuklarda astım, çocukluk çağı astımı, alerjik öksürük.
Spacer (aracı) kullanımı neden önemli?
Sprey ilacın akciğere ulaşması için yaşa uygun spacer/maske kullanımı kritiktir. Yanlış teknik “ilaç yetmiyor” sanısına yol açabilir. Kontrol ziyaretlerinde teknik yeniden gösterilmelidir.
Tetikleyici azaltma: ev içi sigara dumanı yok, toz–küf kontrolü, viral dönemlerde erken plan. Obezite–astım ilişkisi için fazla kilolu çocuklarda astım.
Ne zaman randevu düşünülmeli?
Uyarı bulguları varsa veya ev önerileriyle ilerleme yoksa beklemeyin. Online randevu ile kişiselleştirilmiş değerlendirme alınabilir. Bilgilendirme metinleri muayene yerine geçmez; çocuğunuzun yaşı ve öyküsü planı belirler.