Çocuklarda astım Oldukça sık görülüen bir hastalıktır. Bir çok faktöre bağlı astım görülebilir. Bunlardan biri de obesitenin astımla ilişkili olduğudur
Obezitenin erişkinlerde astıma bağlı olduğu uzun zamandır bilinmektedir, ancak Aralık 2018 Pediatrics dergisinde "Aşırı kilolu veya obez olmak ve astım gelişimi ” ile ilgili bir risk faktörü olduğu hakkında yeni bir çalışma yaynlandı. Obesiteli çocukların 1/3 oranında astım riskinin daha yüksek olduğu raporlandı.
Çalışmanın yapıldığı Abd'de tahmin 6 ila 8 milyon pediatrik astım var iken, pediatrik astım vakalarının 1 milyona varan kısmının ( % 12,7) obezitesinin de olduğu gösterilmiş. Gerçek anlamda astım riskini azaltacak fazla bir öneri modeli olmadığı düşünülürse, çocuklarımızı obesiteden koruyarak astım riskinin azaltabiliriz.
Araştırmacılar, obezitenin pediatrik astım için önemli bir önlenebilir risk faktörü olduğu ve çocuk obezitesini azaltan başarılı müdahalelerin çocukların yaşam kalitesini iyileştirmek için önemli bir halk sağlığı önceliği olması gerektiği sonucuna varmışlardır.
Kilo ve solunum sağlığı nasıl bağlanır?
Fazla kilo, göğüs duvarı ve karın basıncını değiştirerek solunum mekaniğini zorlaştırabilir. Ayrıca düşük düzeyli iltihaplanma ve hormonal değişiklikler hava yolu duyarlılığını etkileyebilir. Bu nedenle aşırı kilolu çocuklarda hırıltı, eforla nefes darlığı ve astım tanısı daha sık gündeme gelebilir. Her kilolu çocukta astım yoktur; ancak risk artışı ailelerin farkında olması gereken bir konudur.
Araştırma neyi hatırlatıyor?
Pediatrik izlem verilerinde fazla kilo veya obezite, astım gelişimi için değiştirilebilir bir risk faktörü olarak tartışılmıştır. Bazı çalışmalarda obez çocuklarda astım riskinin belirgin yükseldiği; toplumdaki pediatrik astım olgularının bir kısmında eşlik eden obezite bulunduğu raporlanmıştır. Sayılar ülkeye ve tanı kriterine göre değişir; önemli olan mesaj şudur: kilo yönetiminin solunum sağlığına da katkısı olabilir.
Ailede nelere bakılır?
Gece öksürüğü, koşunca durma ihtiyacı, tekrarlayan “bronşit” atakları veya inhaler ihtiyacı artışı değerlendirilmelidir. Şişmanlık ile birlikte horlama ve gündüz yorgunluğu varsa uyku apnesi de ayırıcı tanıda yer alır. Astım tanısı yalnızca “kilo var” diye konmaz; öykü, muayene ve gerektiğinde solunum testleri ile netleştirilir. Tedavi planı hem hava yolu hem de yaşam tarzını kapsar.
Koruyucu adımlar
Şekerli içecekleri azaltmak, sebze–meyve ve protein dengesi kurmak, ekran süresini sınırlamak ve yaşına uygun günlük hareket eklemek temel yaklaşımdır. Aşırı kısıtlayıcı diyetler büyüme çağında önerilmez; hedef sağlıklı alışkanlık ve aktivitedir. Sigara dumanından uzak tutmak hem kilo hem solunum için kritiktir. Okul ve spor ortamında nefes egzersizleri ile ısınma, eforla tetiklenen şikayetlerde yardımcı olabilir.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Sık inhaler kullanımı, gece uykuyu bölen öksürük, dudaklarda morarma veya konuşmayı zorlaştıran nefes darlığı geciktirilmemelidir. Çocuk alerji / göğüs hastalıkları değerlendirmesi gerekebilir. Kilo eğrisi hızla yükseliyorsa çocuk doktoru ile beslenme ve aktivite planı gözden geçirilmelidir. Erken müdahale hem yaşam kalitesini hem de uzun dönem solunum riskini olumlu etkileyebilir.
Fazla kilo astım riskini nasıl etkiler?
Fazla kilolu çocuklarda solunum yolu inflamasyonu, efor kapasitesi düşüklüğü ve astım belirtileri daha sık birlikte görülebilir. Nedensellik tek yönlü değildir; aktivite kısıtı kilo alımını da artırabilir. Astım özeti: çocuklarda astım.
Ailede izlenecek pratik adımlar
Şekerli içecekleri azaltmak, düzenli hareket, ekran süresini sınırlamak ve uyku düzeni hem kilo hem solunum için faydalıdır. Diyet cezalandırıcı değil sürdürülebilir olmalıdır.
Ne zaman hekim/astım izlemi sıkılaşır?
Gece öksürüğü, eforla hırıltı, sık salbutamol ihtiyacı veya kilo persentilinde hızlı yükseliş birlikte ele alınmalıdır. Tedavi planı: astım tedavisi.