Zatürre nedir?
Zatürre (pnömoni), akciğer dokusunun enfeksiyonudur. Alveoller irin veya sıvı ile dolduğunda oksijen geçişi zorlaşır; ateş, öksürük ve nefes darlığı görülebilir.
Çocuklarda zatürre belirtileri
- Hızlı nefes; hırıltı veya burun kanadı solunumu (bebeklerde)
- Kaburga aralarının içe çekilmesi
- Ateş, öksürük, burun tıkanıklığı, titreme, kusma
- Göğüs/karın ağrısı, halsizlik, iştahsızlık
- İleri durumda dudak veya tırnaklarda mavimsi-gri renk
Nedenleri
Virüs, bakteri, daha nadiren mantar veya parazit etken olabilir. Çoğu çocukta viral başlangıç (RSV, influenza, adeno, rhino vb.) üst solunum yolu enfeksiyonundan 2–3 gün sonra akciğere inebilir. Bakteriyel tabloda ani yüksek ateş ve hızlı solunum daha belirgindir.
Nasıl teşhis edilir?
Öncelikle muayene (genel görünüm, solunum, vital bulgular, akciğer sesleri) yapılır. Gerekirse akciğer grafisi veya kan tetkikleri istenebilir; her vakada zorunlu değildir.
Bebeklerde zatürre tedavisi
Viral enfeksiyonlarda antibiyotik gerekmez. Bakteriyel şüphede hekim uygun oral antibiyotiği seçer. Oksijen ihtiyacı, kusma nedeniyle ilaç alamama, kronik hastalık veya ağır klinik tabloda hastane yatışı gerekebilir.
Evde dikkat edilecekler
- Dinlenme ve bol sıvı
- Antibiyotik reçete edildiyse tam süre kullanın
- Öksürük baskılayıcıları hekim önermeden vermeyin
Zatürreden koruyan 3 aşı
- Pnömokok (KPA) aşısı
- H. influenzae (karma aşı içinde)
- Boğmaca aşısı
Kişisel takvim için aşı takvimi hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Çocuklarda zatürre belirtileri nelerdir?
Hızlı nefes, öksürük, ateş, kaburga çekilmeleri ve iştahsızlık sık görülür. Morarma veya nefes darlığında acile başvurun.
Zatürre her zaman antibiyotik ister mi?
Hayır. Viral zatürrede antibiyotik gerekmez; bakteriyel şüphede hekim uygun tedaviyi seçer.
Bebeklerde zatürre ne zaman tehlikelidir?
Özellikle küçük bebekte solunum sıkıntısı, yüksek ateş, renk değişimi veya emmeme acil bulgudur.
Zatürreden koruyan aşılar hangileridir?
Pnömokok, Hib ve boğmaca aşıları ağır solunum enfeksiyonlarına karşı korumaya katkı sağlar; dozlar zamanında yapılmalıdır.
Nefes darlığı, renk değişimi veya yüksek ateşte gecikmeyin — randevu / iletişim.