Gebelikte annenin geçirdiği veya taşıdığı enfeksiyonlar, bebeğe doğumdan önce plasenta yoluyla veya doğum sırasında geçebilir. Bazıları hafif konjonktivit yaparken bazıları sepsis, menenjit veya kalıcı organ hasarına yol açabilir. Yenidoğan döneminde enfeksiyon riskini anlamak, hem gebelik takibinde hem de doğum sonrası ilk günlerde doğru adımlar atmak için önemlidir.
Bakteriyle geçen tablolar
Grup B streptokok ve bazı E. coli türleri doğum kanalı yoluyla yukarı çıkarak yenidoğanda sepsis ve zatürre yapabilir. Listeria plasentadan geçerek sepsis, zatürre ve menenjite yol açabilir. Klamidya doğum sırasında bebekte konjonktivit ve zatürre; gonore de ciddi göz enfeksiyonu ve sepsis riski taşır. Treponema pallidum (sıtma) doğumda veya plasentadan geçerek konjenital sıtma tablosu oluşturur.
Erken membran rüptüsünde 24 saatten uzun süre geçmişse bakteriyel enfeksiyon riski belirgin artar. Bu nedenle yüksek riskli gebeliklerde doğum planı ve yenidoğan izlemi birlikte düşünülmelidir. Yüksek riskli gebelik rehberimiz bu bağlamı açıklar.
Virüsler ve parazitler
Kızamıkçık (rubella) plasentadan geçerek konjenital rubella sendromuna neden olabilir. CMV çoğu bebekte sessiz kalabilir; bazılarında işitme kaybı veya nörolojik bulgular görülebilir. HIV plasenta, doğum veya anne sütü yoluyla bulaşabilir. Hepatit B ve C de plasentadan geçme potansiyeli taşır.
Herpes simplex yenidoğanda cilt, göz veya yaygın enfeksiyon yapabilir; erken dönemde tanı önemlidir. Su çiçeği virüsü gebeliğin erken veya geç döneminde geçtiğinde farklı riskler oluşturur. Parvovirüs fetal anemi ve hidropsa yol açabilir. Toxoplasma plasentadan geçerek konjenital toxoplasmosis yapabilir.
Korunma ve doğum sonrası takip
Düzenli gebelik takibi, uygun aşılar (gebelik öncesi veya uygun dönemde), hijyen ve riskli gıdalardan kaçınma korunmanın temelidir. Doğumdan sonra bebekte beslenme zorluğu, solunum sıkıntısı, sarılık, döküntü veya halsizlik görürseniz hekiminize bildirin.
Yenidoğan tarama testleri ve ilk pediatri muayenesi birçok sorunu erken yakalar. İlk pediatri muayenesi ve yenidoğan takibi bu süreçte kritiktir. Prematüre bebeklerde risk daha yüksektir; prematüre bebek takibi ayrı planlanır.
Amniyotik sıvı azalması veya artması bazı enfeksiyonlarla ilişkili olabilir; amniyotik sıvı bozuklukları yazısında bu bağlantıyı okuyabilirsiniz.