UPJ obstrüksiyonu, böbrekten idrarı taşıyan borunun (üreter) başlangıç noktasındaki darlıktır. Bu darlık idrarın böbrekten rahatça akmasını engeller ve böbrekte genişlemeye (hidronefroz) neden olur. Çocuklarda en sık görülen böbrek tıkanıklığı nedenidir.
UPJ obstrüksiyonu nedir?
Böbreklerimiz sürekli idrar üretir. Bu idrar, böbreğin ortasındaki havuzcukta (pelvis) toplanır ve üreter adı verilen ince bir boru ile mesaneye akar. UPJ (üreteropelvik bileşke), böbrek havuzcuğu ile üreterin birleştiği noktadır. Bu noktada doğuştan bir darlık varsa idrar akışı yavaşlar ve böbrekte birikir.
Neden oluşur?
Çoğu vakada neden tam olarak bilinmez, ancak anne karnında gelişim sırasında bu bölgenin tam olarak açılmaması düşünülmektedir. Bazen bu bölgede anormal bir damar da darlığa katkıda bulunabilir.
Belirtileri nelerdir?
Birçok bebekte belirti vermez ve gebelikte yapılan ultrasonda tesadüfen saptanır. Belirtiler varsa şunlar görülebilir:
- Karın veya yan ağrısı (özellikle sıvı alımından sonra)
- Bulantı ve kusma
- İdrar yolu enfeksiyonu
- Kanlı idrar (nadiren)
- Karında ele gelen şişlik
Nasıl tanı konur?
- Ultrason: Böbrekteki genişlemeyi gösterir. Ağrısız ve zararsızdır.
- Böbrek sintigrafisi (MAG3): Böbreğin ne kadar iyi çalıştığını ve tıkanıklığın derecesini gösterir.
- Bazen MR veya BT: Detaylı görüntü gerektiğinde kullanılır.
Tedavisi nasıl yapılır?
Hafif vakalarda: İzlem
Böbrek fonksiyonu iyi ve genişleme hafifse ameliyat gerekmeyebilir. Düzenli ultrason ve sintigrafi ile takip edilir. Birçok hafif vaka kendiliğinden düzelir veya stabil kalır.
Orta-ağır vakalarda: Ameliyat
Böbrek fonksiyonu azalıyorsa veya belirtiler varsa ameliyat (piyeloplasti) yapılır. Bu ameliyatta dar bölge çıkarılır ve boru yeniden bağlanır. Başarı oranı yüzde 95'in üzerindedir.
Ameliyat sonrası ne olur?
Ameliyat sonrası çoğu çocuk birkaç gün içinde normale döner. Düzenli kontroller yapılır ve böbrek fonksiyonu izlenir. Uzun vadeli sonuçlar genellikle çok iyidir.
Ne zaman doktora gidilmeli?
- Gebelikte hidronefroz saptandıysa
- Çocuğunuzda tekrarlayan karın veya yan ağrısı
- İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri
- Karında şişlik fark ettiyseniz
Ankara için randevu sayfasını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
UPJ obstrüksiyonu tehlikeli mi? Tedavi edilmezse böbrek hasarına yol açabilir. Ancak erken tanı ve uygun tedavi ile böbrek fonksiyonu korunur.
Ameliyat şart mı? Hayır, hafif vakalarda izlem yeterli olabilir. Karar böbrek fonksiyonuna göre verilir.
Ameliyat sonrası normal yaşam mümkün mü? Evet, başarılı ameliyat sonrası çocuklar tamamen normal yaşar.
