Çocuklarda suda boğulma, filmlerdeki gibi bağırarak ve çırpınarak değil, çoğu zaman sessizce ve saniyeler içinde gerçekleşir. Bir yaşından küçük bebekler birkaç santimlik suda, küvette ve kovada; küçük çocuklar havuz, gölet ve süs havuzlarında; daha büyük çocuklar deniz, göl ve nehirde risk altındadır. Suda boğulma, çocuklarda kazaya bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerindendir; neredeyse tamamı gözetim ve basit önlemlerle önlenebilir.
Suda boğulan çocuğa ne yapılır? (kısa cevap) — Kendi güvenliğinizi riske atmadan çocuğu sudan çıkarın ve 112’yi arayın ya da aratın. Tepki vermiyor ve normal nefes almıyorsa sert bir zeminde 5 kurtarma nefesiyle başlayın, ardından 30 göğüs basısı ve 2 nefes ile CPR’a devam edin. Kendine gelse bile öksürük, nefes darlığı, kusma veya uykululuk varsa çocuğu hastanede değerlendirin.
Sudan çıkarılan çocuğa adım adım ne yapılmalı?
- Güvenli kurtarma: Eğitimli değilseniz suya atlamak yerine uzanarak, sopa, havlu veya can simidi uzatarak çocuğu çekmeye çalışın.
- Yardım çağırın: Çevredekilerden 112’yi aramasını isteyin; yalnızsanız telefonu hoparlöre alın.
- Tepki ve nefes: Seslenin, dokunun ve göğüs hareketine 10 saniye bakın.
- Nefes yoksa 5 kurtarma nefesi: Suda boğulmada asıl sorun oksijensizliktir; bu yüzden nefes vermek özellikle önemlidir. Başı hafifçe geriye eğip çeneyi kaldırın ve 5 nazik nefes verin.
- CPR: Ardından 30 göğüs basısı ve 2 nefes ile devam edin. Teknik ayrıntılar için bebeklerde kalp masajı ve suni solunum yazımıza bakın.
- Suyu çıkarmaya uğraşmayın: Çocuğu ters çevirmek, karnına bastırmak veya sallamak zaman kaybettirir ve kusmaya yol açar. Kusarsa çocuğu yana çevirip ağzını temizleyin ve devam edin.
- Isıyı koruyun: Islak giysileri çıkarın, çocuğu kurulayıp örtün; soğuk suda kalan çocuklarda vücut ısısı hızla düşer.
Dalma veya yüksekten atlama sırasında boğulma olduysa boyun yaralanması ihtimali akılda tutulmalıdır; ancak nefes almayan çocukta canlandırmayı hiçbir şey geciktirmemelidir.
“Kuru boğulma” veya “ikincil boğulma” gerçek mi?
Bu terimler artık tıpta kullanılmıyor. Sudan çıktıktan sonra tamamen normal olan, öksürmeyen ve rahat nefes alan bir çocuğun günler sonra aniden “boğulması” beklenen bir durum değildir. Asıl önemli olan, suda sorun yaşayan çocuğun sonraki saatlerde dikkatle izlenmesidir; çünkü akciğere kaçan su, belirtileri ilk birkaç saat içinde yavaş yavaş artan bir akciğer sorununa yol açabilir.
Suda sorun yaşayan çocukta hangi belirtiler izlenmeli?
| Çocuğun durumu | Ne yapılmalı? |
|---|---|
| Kısa süre su yuttu, birkaç kez öksürdü ve hemen tamamen normale döndü | Evde yakından izleyin; sonraki saatlerde belirti çıkarsa başvurun |
| Öksürüğü sürüyor, hızlı veya zor nefes alıyor, kusuyor | Acil servis; genellikle birkaç saat gözlem yapılır |
| Uykulu, sersem, huzursuz veya garip davranıyor | Acil servis |
| Bir süre bilinci kapandı, morardı veya CPR gerekti | 112; iyi görünse bile hastanede izlenmeli |
Belirtiler genellikle ilk 8 saat içinde ortaya çıkar. Bu sürede artan öksürük, nefes darlığı, ateş, ağızda köpük, uykululuk veya davranış değişikliği görürseniz beklemeden başvurun.
Evde ve tatilde suda boğulmayı nasıl önleriz?
- Küvet ve banyo: Bebeği küvette bir an bile yalnız bırakmayın; kapı çalsa ya da telefon gelse bebeği havluya sarıp yanınıza alın. Bebek banyo oturakları güvenlik aracı değildir. Ayrıntı: yenidoğan bebek banyosu.
- Evdeki su kapları: Kova, leğen ve su dolu kapları boşaltın; tuvalet kapağını kapalı tutun ve banyo kapısını kilitli olmasa da kapalı tutun.
- Havuz: Havuzun dört bir yanını çocuğun açamayacağı kapılı bir çitle çevirin; şişme havuzları kullanım sonrası boşaltın.
- Kol mesafesinde gözetim: Küçük çocuklar suda olduğu sürece bir yetişkin, telefona ve sohbete dalmadan, kol mesafesinde durmalıdır. Kalabalık ortamlarda “su nöbetçisi” olarak bir yetişkini belirleyin.
- Can yeleği: Deniz, göl ve teknede onaylı can yeleği kullanın; şişme kolluk ve simitler can yeleğinin yerini tutmaz.
- Yüzme ve ilk yardım eğitimi: Çocuğun yaşına uygun yüzme eğitimi riski azaltır ama gözetimi gereksiz kılmaz. Ebeveynlerin CPR öğrenmesi hayat kurtarır.
Tatil planlarken çocuğun güvenliği için bebekle seyahat planlama ipuçları yazımıza da göz atabilirsiniz.
İlgili: bebeğin boğazına bir şey kaçarsa, elektrik çarpması, kalp masajı ve suni solunum, güneşten korunma, bebek ve çocuklarda banyo güvenliği.