Piyelonefrit, böbrek dokusunun bakteriyel enfeksiyonudur ve çocuklarda ciddi bir durumdur. Sistit (mesane enfeksiyonu) ile karşılaştırıldığında daha ağır seyreder ve tedavi edilmezse kalıcı böbrek hasarına (skar) yol açabilir.
Piyelonefrit nasıl oluşur?
Bakteriler genellikle mesaneden üreterlere ve böbreğe yükselir (asendan enfeksiyon). Risk faktörleri:
- Vezikoüreteral reflü (VUR): İdrarın böbreğe geri kaçması
- İdrar yolu obstrüksiyonu: İdrar akışını engelleyen durumlar
- İşeme disfonksiyonu: Mesaneyi tam boşaltamama
- Kabızlık: Mesane boşalmasını etkiler
Piyelonefrit belirtileri nelerdir?
Bebeklerde
- Yüksek ateş: 38.5°C üzeri, bazen tek belirti
- Huzursuzluk ve ağlama
- Emmede azalma, kusma
- Kilo alamama
- Sarılık: Yenidoğanlarda
Büyük çocuklarda
- Yüksek ateş ve titreme
- Yan veya bel ağrısı: Tek taraflı olabilir
- Karın ağrısı
- Kusma
- İdrar yaparken yanma
- Genel durum bozukluğu
Piyelonefrit tanısı nasıl konur?
- İdrar analizi: Piyüri, bakteriüri
- İdrar kültürü: Etken ve antibiyotik duyarlılığı
- Kan testleri: CRP, lökosit yüksekliği
- Renal ultrason: Böbrek boyutu, hidronefroz
- DMSA sintigrafisi: Akut tutulum ve skar değerlendirmesi
Piyelonefrit tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi süresi 7-14 gündür. Tedavi şekli yaşa ve klinik duruma göre belirlenir:
Hastanede tedavi gerektiren durumlar
- 3 aydan küçük bebekler
- Ağızdan alamayan, kusan çocuklar
- Sepsis bulguları
- Bağışıklık sistemi baskılanmış çocuklar
- Bilinen üriner sistem anomalisi
Evde tedavi
- Oral antibiyotik (sefalosporin, amoksisilin-klavulanat)
- Bol sıvı alımı
- Ateş düşürücü
- 48-72 saatte kontrol
Böbrek skarı nedir ve nasıl önlenir?
Böbrek skarı, piyelonefrit sonrası böbrek dokusunda oluşan kalıcı hasardır. Sonuçları:
- Böbrek fonksiyon kaybı
- Hipertansiyon
- Proteinüri
- Kronik böbrek hastalığı (nadir)
Skar önleme:
- Erken tanı ve tedavi (48 saat içinde)
- Uygun antibiyotik seçimi
- Altta yatan nedenlerin tedavisi (VUR, obstrüksiyon)
- Tekrarlayan enfeksiyonların önlenmesi
Piyelonefrit sonrası takip
- Tedavi bitiminde idrar kültürü
- Renal ultrason (ilk atak sonrası)
- VCUG (tekrarlayan İYE, anormal USG)
- DMSA (6 hafta sonra skar değerlendirmesi)
Ne zaman acil başvurulmalı?
- Yüksek ateş ve yan ağrısı
- Kusma nedeniyle ilaç alamama
- Genel durum bozukluğu
- İdrar çıkışında azalma
- 3 aydan küçük bebekte herhangi bir ateş
Ankara için randevu sayfasını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Piyelonefrit tekrarlar mı? VUR veya anatomik anomali varsa tekrarlama riski yüksektir.
Böbrek skarı geri döner mi? Hayır, skar kalıcıdır. Bu nedenle önleme önemlidir.