Bebek reflüsü tedavisinde en önemli mesaj şudur: Süt çıkaran, iyi büyüyen ve huzurlu bir bebeğin ilaca ihtiyacı yoktur. Asit baskılayıcı ilaçlar bu bebeklerde süt çıkarmayı azaltmaz, üstelik istenmeyen etkilere yol açabilir. Çoğu bebekte beslenme düzenindeki küçük değişiklikler ve zaman yeterlidir.
Bu yazıda neden ilaç önerilmediğini, beslenmede nelerin değiştirilebileceğini, AR mamanın yerini ve güvenli pozisyonu anlatıyoruz.
Süt çıkaran her bebeğe ilaç gerekir mi?
Hayır. Bebeklerin önemli bir kısmı ilk aylarda günde birkaç kez süt çıkarır ve bu çoğu zaman bebek regürjitasyonu denen, kendiliğinden geçen bir durumdur. Bebek iyi kilo alıyor, rahat besleniyor ve uyarı belirtisi yoksa tedavi gerekmez; ailenin bilgilendirilmesi ve izlem yeterlidir.
Asit baskılayıcı ilaçlar neden önerilmiyor?
- Yararı gösterilmemiştir: Süt çıkarma, sütün geri gelmesiyle ilgilidir; asidi azaltmak süt çıkarmayı azaltmaz.
- Ağlamayı azaltmaz: Yalnızca huzursuzluk ve ağlama nedeniyle başlanan reflü ilaçlarının ağlamayı azaltmadığı görülmüştür.
- İstenmeyen etkiler: Mide asidi mikroplara karşı doğal bir bariyerdir. Asidin baskılanması başta solunum yolu ve sindirim sistemi enfeksiyonları olmak üzere çeşitli istenmeyen etkilere yol açabilir.
Reflünün yemek borusunda yara oluşturduğu gösterilen ya da uygun önlemlere rağmen ciddi yakınmaları süren bebeklerde ise hekim kısa süreli ilaç tedavisine karar verebilir. Bu karar mutlaka bebeğin muayenesine göre verilmelidir.
Beslenme düzeninde neler değiştirilebilir?
- Aşırı beslemeyin: Biberonla beslenen bebeklerde öğün miktarı bebeğin yaşına ve kilosuna göre ayarlanmalıdır; fazla süt çıkarmayı artırır.
- Az ve sık: Toplam miktarı artırmadan öğünleri biraz küçültüp sıklaştırmak işe yarayabilir.
- Gaz çıkarma: Öğün arasında ve sonunda bebeği dik tutarak gazını çıkarın.
- Biberon emziği: Delik çok büyükse bebek hızlı ve fazla hava yutarak emer.
- Sigara dumanı: Bebeğin bulunduğu ortamda sigara içilmemelidir; reflüyü de artırır.
Anne sütü alan bebekte ne yapılır?
Emzirmeye devam edin. Anne sütünü kesip mamaya geçmek süt çıkarmayı azaltmaz ve bebeği anne sütünün koruyucu etkilerinden yoksun bırakır. Önlemlere rağmen yakınmalar sürüyorsa hekim, inek sütü alerjisi olasılığına karşı annenin beslenmesinde süreli bir değişiklik önerebilir. Bu konuyu reflü mü, inek sütü alerjisi mi? yazımızda ayrıntılı anlattık.
AR mama ve kıvam artırıcılar ne işe yarar?
AR (antiregürjitasyon) mamalar, midede daha koyu kıvama gelecek şekilde hazırlanmış mamalardır. Görünür süt çıkarmayı azaltabilirler; ancak reflüyü tamamen ortadan kaldırmazlar, yalnızca geri gelen sütün ağza ulaşmasını azaltırlar.
- Hekim önerisiyle: AR mamaya veya anne sütüne eklenen kıvam artırıcılara hekim önerisiyle başlanmalıdır.
- Kendiniz koyulaştırmayın: Normal mamaya ölçüsüz un, nişasta veya pirinç unu eklemek bebeğin aldığı enerjiyi bozabilir ve biberonda tıkanmaya yol açabilir.
- Prematüre bebekler: Erken doğmuş bebeklerde bazı kıvam artırıcılar uygun değildir; mutlaka hekime danışın.
Pozisyon gerçekten işe yarar mı?
Bu konu en çok karıştırılan noktadır. Yüzüstü veya sol yana yatırmanın reflüyü azaltabildiği bilinir; ancak bu pozisyonlar uykuda ani bebek ölümü riskini artırır. Bu yüzden:
- Uyanıkken ve gözetim altındayken: Beslenmeden sonra bebeği kucağınızda dik tutabilir, yüzüstü oyun zamanı (karın üstü) yaptırabilirsiniz.
- Uykuda her zaman sırtüstü: Bebek, süt çıkarsa bile her uykuda sırtüstü, düz ve sert bir yatakta yatırılmalıdır. Sağlıklı bebekler sırtüstü yatarken süt çıkardığında boğulmaz; refleksleri hava yolunu korur.
- Eğimli yatak ve yastık yok: Yatağın baş tarafını yükseltmek, reflü yastığı ya da eğimli bebek yatağı kullanmak önerilmez.
Güvenli uyku kuralları için ani bebek ölümü sendromu yazımıza da göz atabilirsiniz.
Hangi yöntemler önerilmez?
Reflü için masaj, bitkisel çaylar ve şuruplar, probiyotik ya da prebiyotikler ve mideyi hızlandıran ilaçların yararı gösterilmemiştir; bazıları zararlı olabilir. Bebeğinize herhangi bir ürün vermeden önce hekiminize danışın.
Hangi durumda tedavi değiştirilir?
Bebek kilo almıyor, beslenmeyi reddediyor, kanlı veya yeşil kusuyor, nefes durması ya da morarma yaşıyorsa ya da süt çıkarma altı aydan sonra başlamışsa durum basit regürjitasyon değildir. Bu bebeklerde hekim önce başka nedenleri araştırır; gerekirse çocuk gastroenterolojisine yönlendirir.
İlgili konular
İlgili: bebek regürjitasyonu, reflü mü inek sütü alerjisi mi?, çocuklarda reflü, yenidoğanda güvenli uyku, bebeklerde gaz problemi, anne sütü.