Çocuklarda işitme testleri yaşa, iş birliğine ve şüphelenilen kayıp tipine göre seçilir. İki büyük grup vardır: tarama (geçti/kaldı) ve tanısal değerlendirme (eşik, tip, orta kulak durumu). Bu sayfa genel rehberdir; yenidoğan taramasına özel akış için yenidoğan işitme testi yazısına bakın.
Kayıp nedir? → işitme kaybı hub. Nedenler → nedenler ve riskler.
Tarama ile tanı farkı
Tarama, işitme kaybı olasılığı yüksek bebekleri hızlı ayırır. “Kaldı” sonucu tek başına kesin tanı değildir; tanısal odyolojiye yönlendirir. “Geçti” sonucu o andaki tarama için uygundur; riskli bebeklerde izlem yine sürer.
Uluslararası hedef: tarama en geç 1. ay, tanı en geç 3. ay, erken müdahale en geç 6. ay.
Otoakustik emisyon (OAE)
Kulağa yumuşak bir sonda yerleştirilir; iç kulaktaki tüylü hücrelerin ürettiği “yankı” ölçülür. Ağrısızdır, hızlıdır. Yaklaşık 30–40 dB üzerindeki kayıplarda emisyon genellikle alınamaz. Orta kulakta sıvı da sonucu bozabilir (yanlış alarm gibi görünebilir).
İşitsel beyinsapı yanıtı (ABR / BERA / IBC)
Kulaklıktan ses verilir; başa yapıştırılan elektrotlarla işitme yolu boyunca oluşan elektriksel yanıtlar kaydedilir. Bebeklerde doğal uyku tercih edilir; kıpırdama sonucu bozar. Daha büyük çocuklarda sedasyon gerekebilir.
ABR; tarama sonrası doğrulama, eşik tahmini ve sinir yolu bütünlüğü için kullanılır. Yanıt alınamaması her zaman “hiç duymuyor” anlamına gelmez; nörolojik durumlar da yanıtı etkileyebilir — yorum odyoloji/hekim ekibindedir.
Davranışsal testler
- Görsel pekiştirmeli odyometri (VRA): Yaklaşık 6 ay–2,5 yaş. Ses gelince başı çevirme, görsel ödülle pekiştirilir.
- Oyun odyometrisi: Yaklaşık 2,5–5 yaş. Ses duyunca oyun parçası yerleştirme gibi görevler.
- Küçük bebeklerde davranış gözlemi: Refleks tepkiler izlenir; eşik için güvenilir değildir, tarama/tanı yerine geçmez.
Timpanometri ve orta kulak
Dış kulak yoluna hafif basınç değişimi uygulanarak orta kulağın “geçirgenliği” ölçülür. Efüzyonlu otitte tipik örüntüler görülür. İşitme eşiğini tek başına vermez; odyometri ile birlikte yorumlanır. Kulak zarında tüp veya delik varsa ölçülen hacim beklenenden yüksek bulunur.
Odyogram: hava ve kemik yolu
Hava yolu kulaklıkla, kemik yolu mastoid üzerindeki titreşimle ölçülür. İkisinin arasındaki açıklık (hava–kemik boşluğu) iletim tipi kaybı düşündürür. Konuşmayı tanıma eşiği, saf ses ortalamasının güvenilirliğini destekler.
Teste hazırlık
- Bebek tok, altı temiz, uykuya yakın olsun (özellikle ABR)
- Soğuk algınlığı / yoğun burun tıkanıklığı varsa randevuyu sorun — orta kulak sonucu etkilenebilir
- İlaç ve hastalık öyküsünü yanınızda getirin
“Kaldı” sonucu ne demek?
Panik değil, hızlanın. Tekrar tarama veya tanısal ABR/odyoloji planlanır. Süreç erken müdahale takvimine bağlanır.
Tarama “kaldı” sonucu panik midir?
Yenidoğan taramasında “kaldı / refer” sonucu tanı değildir; tekrarın veya ABR gibi ileri testin gerektiğini gösterir. Orta kulak sıvısı, verniks veya huzursuzluk sonucu etkileyebilir. Süreci netleştirmek için akut otitis media ve efüzyonlu otitis media yazıları bağlam sağlar.
Dil gelişimi ile işitme bağlantısı
Gevezelik azalması, isme dönmeme veya tek taraflı seslere zayıf tepki ileri değerlendirme gerekçesidir. Uzayan sıvı veya sık orta kulak iltihabında kulak tüpü seçeneği de konuşulabilir. Erken tanı, dil terapisi ihtiyacını azaltabilir.
İlgili yazılar
Bu konuyu bütüncül okumak için:
- Çocuklarda işitme kaybı nedir?
- İşitme kaybı nedenleri ve risk faktörleri
- İşitme kaybı tedavisi ve erken müdahale
- Yenidoğan işitme testi
Test günü aileye pratik notlar
Bebeğin tok ve uykulu gelmesi ABR için avantajdır; konuşkan çocukta oyun odyometrisi daha uygundur. Kulak kiri veya aktif akıntı sonucu bozabilir; hekim önce kulak muayenesi yapar. Sonuç sınırdaysa tek ölçüme bağlanmadan tekrar planlanır.