Çocuklarda burun kanaması ebeveynleri endişelendirse de büyük çoğunluğu zararsızdır ve evde kolayca durdurulabilir. On yaşın altındaki çocuklarda çok daha sık görülür; bunun başlıca nedeni burun içindeki ince damarların bu yaşlarda özellikle kırılgan olmasıdır.
Burun kanaması neden olur?
Çocuklarda burun kanamasının en sık nedenleri şunlardır:
- Kuru hava: Burun iç zarı kuruduğunda damarlar daha kolay yaralanır; özellikle kış aylarında ve kalorifer ısıtmalı ortamlarda sık görülür
- Burun karıştırma: Çocuklarda en yaygın nedenlerden biridir
- Güçlü burun silme veya üfleme
- Soğuk algınlığı ve alerjiler: Burun zarındaki şişlik ve tahriş damarların kırılganlığını artırır
- Darp veya darbe: Oyun sırasında burna gelen bir darbe
- Yabancı cisim: Küçük çocuklarda burna sokulan nesneler kanamaya yol açabilir
- İlaçlar: Uzun süreli nazal sprey kullanımı, burun zarını kurutabilir
Kanamaların büyük çoğunluğu burnun ön kısmından, burun septumundaki ince damarlardan kaynaklanır. Bu tür kanamalar genellikle kısa sürer ve kolayca durur. Nadiren burnun arka kısmından kaynaklanır; bu durumda kan boğazdan aşağı akar ve durdurması daha güçtür.
Burun kanamasını evde nasıl durdururum?
Sakin kalmak hem çocuğunuzu hem de sizi rahatlatır. Adım adım uygulamanız gereken yöntem:
- Çocuğu dik oturtun ve hafifçe öne eğin. Yatırmayın veya başı geriye itmeyın — kan yutulabilir ve mide bulantısına neden olur
- Ağızdan nefes aldırın
- Burnun yumuşak alt kısmını — köprüyü değil — baş ve işaret parmağıyla sıkıştırın. İki burun deliği de kapalı olmalı
- 10–15 dakika boyunca aralıksız tutun. Kontrol etmek için bırakmayın; süreyi saate bakarak takip edin
- Durmazsa tekrarlayın. 20 dakikadan uzun sürüyorsa tıbbi yardım alın
Yapılmaması gerekenler
- Başı geriye itmek
- Burna pamuk veya kâğıt tıkamak (pıhtıyı bozabilir)
- Kan durur durmaz burnu şiddetle üflettirmek
- Buz paketini direkt cilde uygulamak — ince bir havluyla sarın
Kan durdu, sonra ne yapmalıyım?
Kanama durduktan sonra birkaç saat boyunca burnu üflememesini, karıştırmamasını ve ağır kaldırmamasını sağlayın. Burun içini nemlendirmek için tuzlu su spreyi veya hafif bir vazelin, parmak ucuyla ince bir tabaka olarak iç kısma uygulanabilir. Ortamı nemli tutmak tekrar kanamayı önlemeye yardımcı olur.
Ne zaman acil yardım aranmalıdır?
- 30 dakikadan uzun süren ve durdurulamayan kanama
- Nefes almayı güçleştiren yoğun kanama
- Düşme veya kaza sonrası başlayan kanama
- İki yaşından küçük çocukta burun kanaması
- Çok miktarda kan ve solgunluk, baş dönmesi
- Kanın çoğunlukla boğazdan aktığı — arka kanama şüphesi
Ne zaman hekime gidilmeli?
- Haftada birden fazla, kolayca dursa bile tekrarlayan kanamalar
- Başka bölgelerden de kanama (diş eti, idrar, dışkı)
- Kısa sürede ortaya çıkan morluklar
- Aile öyküsünde kanama bozukluğu
Bu durumlarda altta yatan bir neden olup olmadığını araştırmak gerekir. Burun kanaması ve morluk birlikteliği, özellikle solgunluk ya da halsizlik eşlik ediyorsa çocuk hekiminiz daha ileri tetkik isteyebilir.
Tekrarlayan burun kanamasını nasıl önlerim?
- Ortam nemini artırın: Nem oranını %30–50'de tutmak, burun zarının kurumasını engeller
- Tırnakları kısa tutun: Küçük çocuklarda burun karıştırmayı doğal yollarla sınırlar
- Tuzlu su spreyi: Kuru havalarda günde 1–2 kez kullanmak burun içini nemli tutar
- Tahriş edici spreyleri doğru kullanın: Alerjik nezle için burun spreyi kullanan çocuklarda hekim önerisine uyun
Soğuk algınlığı veya alerji nedeniyle tekrarlayan burun kanaması yaşıyorsanız çocuklarda soğuk algınlığı ve çocuklarda alerji testleri yazılarına göz atabilirsiniz.
Farklı taraflarda burun kanaması aynı mı anlama gelir?
Ebeveynler zaman zaman sağ veya sol burundan kanama olup olmadığını merak eder. Tek taraflı kanama çoğunlukla o taraftaki bir damarın veya küçük bir kabuğun yaralanmasından kaynaklanır ve özel bir anlam taşımaz. Sık sık aynı taraftan tekrarlayan kanamalar, nadir de olsa yabancı cisim veya lokal bir lezyonu işaret edebileceğinden hekim değerlendirmesi gerektirebilir.
İlgili: boyunda şişlik ve lenf bezi büyümesi, bağışıklık güçlendirme, randevu.