Atriyoventriküler septal defekt (AVSD), kalbin orta bölümünde (AV septum / endokardiyal yastık) gelişim bozukluğu ve kapak anomalileri spektrumudur. “Endokardiyal yastık defekti” veya “AV kanal defekti” olarak da bilinir.
Bebekte belirtiler: kalp yetmezliği. Genel: asiyanotik KKH.
AVSD tipleri
- Ostium primum (kısmi): Alt atriyal septum defekti; mitral yarık sık — Çoğu çocuklukta hafif; apeks MR üfürümü
- Transitional: Ara form — Değişken
- Komplet AV kanal: Atriyal + ventriküler defekt; ortak AV kapak — Bebeklikte KY, pnömoni, büyüme geriliği
Down sendromu ilişkisi
Komplet AVSD, Down sendromu olan bebeklerde belirgin sık görülür. Down sendromlu yenidoğanda rutin kardiyoloji taraması ve ekokardiyografi önerilir. Pulmoner stenoz eşlik edebilir.
Patofizyoloji
Atriyal ve ventriküler düzeyde sol→sağ şant; mitral (veya ortak kapak) yetersizliği volüm yükünü artırır. Büyük şantlarda Qp:Qs 3:1 olabilir — akciğerlere giden kan, vücuda giden kanın 3 katı.
- Vena kava: ~70
- Sağ kulakçık (karışım): ~80–90
- Sağ ventrikül: ~85
- Pulmoner arter: ~85–90
- Sol kalp: ~100
Muayene bulguları
- Geniş, sabit bölünmüş ikinci kalp sesi (S2)
- Sistolik ejeksiyon üfürümü (pulmoner akım artışı)
- Diyastolik akım üfürümü (AV kapaktan artmış akım)
- Apeks holosistolik üfürüm (mitral yetmezlik)
- Komplet formda: precordial kabarıklık, hepatomegali, emme güçlüğü, sistolik thrill
AVSD tanısı nasıl konur?
- Göğüs grafisi: kardiyomegali, pulmoner damarlanma artışı
- EKG: sol aks sapması — ayırıcı bulgu
- Ekokardiyografi: ortak kapak yapısı, defekt boyutu, şant — altın standart
AVSD tedavisi nasıl planlanır?
Komplet AVSD bebekte erken dönemde kalp yetmezliği yapar; erken cerrahi onarım standarttır. Pulmoner vasküler hastalık gelişmeden operasyon planlanır. Kısmi formlarda şant büyüklüğüne göre izlem veya cerrahi zamanlaması değişir.
Ebeveynlerin izleyeceği bulgular
AVSD’de beslenme güçlüğü, terleme, hızlı solunum ve kilo alamama sık sorulur. Down sendromu olan bebeklerde tarama daha dikkatli yapılır. Tanı ekokardiyografi ile netleşir; tedavi planı defekt tipine göre cerrahi ekiple yapılır. İlişkili yazılar: atriyal septal defekt, asiyanotik KKH.
Kısa pratik özet
Atriyoventriküler septal defekt (AVSD) konusunda temel yaklaşım: belirtileri izlemek, yaşa uygun bakım adımlarını uygulamak ve şüphede çocuk hekimine danışmaktır. Evde panik yerine düzenli gözlem; ateş, solunum, beslenme ve uyku değişimini not etmek muayeneyi hızlandırır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel tanı ve tedavi yerine geçmez. Ankara Çayyolu / Beytepe takip için randevu planlanabilir. İlgili diğer bilgilendirme yazılarımıza siteden ulaşabilirsiniz. Gerekirse aynı gün değerlendirme istenebilir.
İlgili: ASD, değerlendirme.
Ailelerin sık sorduğu belirtiler
Tam (komplet) AVSD’de bebekte hızlı nefes alma, emerken yorulma, terleme, yetersiz kilo alımı ve sık akciğer enfeksiyonu görülebilir. Kısmi formlar daha geç ve daha silik bulgu verebilir. Üfürüm duyulması tek başına ağırlık göstermez; ekokardiyografi anatomiyi netleştirir. Kalp yetmezliği bulguları için kalp yetmezliği belirtileri yazısına bakın.
Down sendromu ve tarama
Down sendromlu yenidoğanlarda AVSD riski yüksektir; bu nedenle erken kardiyoloji değerlendirmesi ve ekokardiyografi standart yaklaşımdır. Aileye “mutlaka ağırdır” demek yerine tip, sant büyüklüğü ve cerrahi zamanlama konuşulmalıdır. Eşlik eden pulmoner hipertansiyon riski ameliyat planını etkiler.
Ameliyat sonrası izlem
Cerrahi onarım sonrası ritim, kapak fonksiyonu ve büyüme yakından izlenir. Aşı takvimi, diş işlemleri öncesi endokardit önlemleri ve aktivite önerileri kardiyoloji ile kişiselleştirilir. Uzun dönem takipte sağlam çocuk kontrolleri aksatılmamalıdır. Genel çerçeve: konjenital kalp hastalığı değerlendirme.
Emzirme ve kalori desteği
Kalp yetmezliği olan bebeklerde emme yorucu olabilir; kısa sık öğünler, destekli emzirme veya hekim önerili kalori artırımı gerekebilir. Kilo eğrisi yakından izlenir. Solunum sıkıntısı artarsa beslenme planı yenilenir. ASD ile karşılaştırma: atriyal septal defekt.