Tedavi edilmezse, uyku apnesi çeşitli sorunlara yol açabilir. Bunlar kalp, davranış, öğrenme ve büyüme problemlerini içerir.
Çocuklarda uyku apnesinin belirtileri şunlardır:
- Sık sık horlama
- Gece boyunca nefes alma sorunları
- Gün boyunca uykululuk
- Dikkat eksikliği
- Davranış problemleri
- Sık orta kulak enfeksiyonu geçirme
Bu semptomlardan herhangi birini fark ettiğinizde, çocuk doktorunuza mümkün olan en kısa sürede bildirin. Çocuk doktorunuz, polisomnogram denilen bir gecede uyku çalışması önerebilir . Gecede polisomnogramlar hastanelerde ve büyük tıp merkezlerinde gerçekleştirilir. Çalışma sırasında sağlık personeli çocuğunuzun uykusunu izleyecektir. Solunum, elinden takılan bir cihaz ile kanındaki oksijenlenme oranı ve beyin dalgalarını (elektroensefalogram; EEG) izlemek için çocuğunuza birkaç sensör bağlanacaktır .
Çalışmanın sonuçları, çocuğunuzun uyku apnesinden muzdarip olup olmadığını gösterecektir. Pediatrik göğüs hastalıkları uzmanları , kulak burun boğaz uzmanları , bazı hastanelerde nörologlar çocuğunuzun uyku apnesi olup olmadığı hakkında tanı koyacaktırlar.
Çocuklarda Uyku Apnesi Tedavisi
Uyku apnesi olan birçok çocuğun daha büyük bademcikleri ve adenoidleri vardır. Uyku apnesini tedavi etmenin en yaygın yolu çocuğunuzun bademciklerini ve adenoidini ameliyat ile çıkarmaktır. Bu ameliyat tonsillektomi ve adenoidektomi olarak adlandırılır. Uyku apnesinin tedavisinde oldukça etkilidir.
Bir başka etkili tedavi, çocuğun uyurken maske takmasını gerektiren nazal sürekli pozitif hava yolu basıncıdır (CPAP). Maske, çocuğun burnundan sürekli hava basıncı verip, çocuğun rahat nefes almasını sağlar. Sürekli pozitif hava yolu basıncı genellikle tonsillektomi ve adenoidektomi sonrası iyileşmeyen veya tonsillektomi ve adenoidektomi için aday olmayan çocuklarda kullanılır.
Down sendromu , serebral palsi veya kraniyofasiyal (kafatası ve yüz) anormallikleri gibi diğer tıbbi durumlarla doğan çocuklarda uyku apnesi için daha yüksek risk altındadır. Bu şartlara sahip çocukların ek tedavilere ihtiyacı olabilir. Fazla kilolu çocukların da uyku apnesinden muzdarip olma olasılığı daha yüksektir. Aşırı kilolu çocukların çoğu kilo kaybederlerse iyileşir, ancak kilo verinceye kadar CPAP kullanmaları gerekebilir.
Unutmamamız Gereken Bir Şey Var?
İyi bir gece uykusu sağlık için önemlidir. Çocuğunuz uyku apnesinin semptomlarından muzdarip olursa, doktorunuzla konuşun. Doğru tanı ve tedavi, çocuğunuz ve aileniz için huzurlu geceler ve huzurlu günler anlamına gelebilir.
Çocuklarda obstüktif uyku apnesi, uyku sırasında solunumun kısa süreler kesilmesi veya belirgin sığlaşmasıdır. Horlama, ağızdan nefes alma, gece terlemesi, huzursuz uyku ve gündüz dikkat dağınıklığı sık eşlik eder. “Büyüyünce geçer” varsayımı her çocuk için güvenli değildir.
Tanıya giden yol nedir?
Çocuk hekimi öykü alır, bademcik ve geniz eti büyüklüğünü değerlendirir. Gerekirse KBB konsültasyonu ve uyku çalışması ister. Hafif olgularda izlem; belirgin tıkanıklıkta cerrahi veya diğer tedaviler gündeme gelir. Uyku hijyeni için bebek uyku düzeni ve okul çağı için okula dönüş yatma rutini yazıları tamamlayıcıdır.
Ebeveyn gözlem notları
Telefonla kısa gece videosu (horlama, nefes durması), gündüz uyuklama ve okul/kreş geri bildirimi hekime çok yardımcı olur. Aşırı kilo eşlik ediyorsa beslenme ve hareket planı da tedavinin parçasıdır. Diş gıcırdatma, gece terlemesi ve yatak ıslatma bazen aynı çocukta birlikte görülür; bu bulguları da paylaşın.
Ne zaman hekime gidilmeli?
Gözle görülür nefes durmaları, morarma, büyüme duraklaması veya gündüz aşırı uyku hali varsa randevuyu ertelemeyin. Erken müdahale hem gece uykusunu hem gündüz öğrenme kapasitesini korumaya yardımcı olur.
Gündüz ipuçları ve okul performansı
Gece bölünen uyku gündüz irritabilite, hiperaktivite benzeri davranış veya öğrenme güçlüğü olarak yansıyabilir. Öğretmen geri bildirimi klinik tabloyu tamamlar. Sabah baş ağrısı ve ağız kuruluğu da sık tarif edilir. Bu bulgular tek başına tanı koymaz ama değerlendirme eşiğini düşürür.
Evde güvenli adımlar
Sırtüstü aşırı yastık yığını, pasif sigara dumanı ve kontrolsüz alerjenler şikâyeti artırabilir. Burun tıkanıklığı varsa salin ve alerji yönetimi hekimle planlanır. Apne şüphesinde ev tipi bekle-gör yaklaşımı yerine klinik değerlendirme tercih edilmelidir.
Uyku kümesi: okul çağında uyku şikayetleri, çocuklarda uykusuzluk, salgın dönemlerinde uyku.