Çocuğunuz bir sabah uyandığında bir kulağının az duyduğunu mu söylüyor? Ya da siz fark ettiniz — sesi duymuyor, televizyona yaklaşıyor? Bu tablo ciddi olabilir. Ani işitme kaybı, saatler ya da birkaç gün içinde aniden gelişen işitme azalmasıdır. Erken değerlendirme önemlidir.
Önemli: Ani işitme kaybı şüphesinde aynı gün doktora başvurun. Gecikme, kalıcı işitme kaybı riskini artırır.
Ani işitme kaybı nasıl anlaşılır?
Büyük çocuklar genellikle kendileri söyler: "Bir kulağım tıkalı gibi", "Sesleri eskisi gibi duymuyorum." Küçük çocuklarda ise bunu söyleyemezler. Şu işaretlere dikkat edin:
- Seslere daha az tepki verme ya da hiç tepki vermeme
- Televizyonun sesini çok yüksek açma veya ekrana yaklaşma
- "Hâ?" ya da "Ne dedin?" diye sık sık sorma
- Konuşurken yüzünüze ya da ağzınıza fazla bakma
- Kulakta çınlama veya dolgunluk hissinden şikayet
- Baş dönmesi veya denge sorunu
Nedeni ne olabilir?
Çoğu zaman kesin bir neden bulunamaz; bu durumda bile tedaviye başlanır. Bilinen başlıca nedenler şunlardır:
Viral enfeksiyonlar
En sık nedendir. Kabakulak çocuklarda ani, tek taraflı ve kalıcı işitme kaybının en bilinen nedenidir. Menenjit (beyin zarı iltihabı) geçiren çocuklarda da görülebilir. Bu yüzden KKK aşısı bu riski büyük ölçüde azaltır.
Bazı ilaçlar
Özellikle yenidoğan döneminde kullanılan bazı antibiyotikler (gentamisin gibi) ve kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar iç kulağa zarar verebilir. Bu tür ilaçları kullanan çocuklarda işitme takibi önemlidir.
İç kulak sorunları
İç kulakta ani basınç değişikliği veya Meniere hastalığıyla ilişkili tablolarda da ani işitme kaybı görülebilir.
Kan dolaşımı sorunları
İç kulağa giden damarlarda geçici bir sorun işitmeyi etkileyebilir. Çocuklarda nadir olmakla birlikte görülür.
Küçük çocuklarda neden geç fark edilir?
Küçük çocuklar kulağında bir sorun olduğunu hissetse de bunu tarif edemez. Üstelik tek kulak etkilendiyse diğer kulakla duymaya devam eder — bu da fark edilmeyi geciktirir. Bu yüzden çocuğunuzun davranışındaki değişiklikler çok önemlidir.
Doktorda neler yapılır?
Hekim önce kulakları muayene eder, ardından işitme testi yapar. Küçük çocuklarda uyku sırasında yapılan özel bir beyin testinden (BERA) yararlanılabilir. Gerekirse kan tahlili ve görüntüleme (MR) istenebilir. Bunların hepsi ailenize ayrıntılı açıklanır.
Tedavi nasıl olur?
Altta yatan bir neden bulunursa önce o tedavi edilir. Neden bulunamasa bile çoğunlukla kortikosteroid adı verilen bir ilaç tedavisi başlanır — bu ilaç kulaktaki olası iltihabı yatıştırmaya yardımcı olur. Bazı çocuklarda işitme hızla düzelir; bir bölümünde kısmen iyileşir.
İyi haber: Erken başlanan tedavide işitmenin büyük bölümü geri kazanılabilir. Beklemek yerine hızlı hareket etmek en önemli adımdır.
Ne zaman acile gidilmeli?
- İşitme kaybına bilinç değişikliği, yüksek ateş veya ense sertliği eşlik ediyorsa (menenjit ihtimali)
- Baş dönmesi şiddetli ve durdurulamıyorsa
- İşitme çok kısa sürede tamamen kaybolmuşsa
İşitme kaybı hakkında genel bilgi: Çocuklarda İşitme Kaybı Rehberi
Baş dönmesi de varsa: Çocuklarda Vertigo Rehberi
Kulakta çınlama da varsa: Çocuklarda Tinnitus Rehberi
Sık sorulan sorular
Ani işitme kaybı kendiliğinden geçer mi?
Bir kısmında evet. Ancak beklememek gerekir — erken tedavi iyileşme şansını belirgin artırır. Aynı gün değerlendirin.
Ani işitme kaybı acil mi?
Evet. Ne kadar erken başvurursanız tedavi o kadar etkili olur. Şüphede aynı gün çocuk hekimine ya da KBB uzmanına gidin.
Kabakulak işitme kaybı yapar mı?
Evet, yapar. Kabakulak virüsü iç kulağa zarar verebilir ve kalıcı tek taraflı işitme kaybına yol açabilir. KKK aşısı yaptırmak bu riski önemli ölçüde azaltır.
Yazan ve tıbbi kontrol: Uzm. Dr. Yaşar Hüseyin Onganlar — Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Ankara Çayyolu / Beytepe.
Önemli: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuz için bireysel tanı ve tedavi planı yüz yüze muayene ile belirlenir. Randevu için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.