Meniere hastalığı çocuklarda nadir olmakla birlikte her yaşta görülebilir. Erişkinlerde daha sık görülmesine rağmen, hastalığın varlığının genel olarak bilinmemesi nedeniyle çocuklarda tanı gecikmektedir. Nöbetler tarzında gelen işitme kaybı, vertigo, tinnitus ve kulakta dolgunluk hissi klasik dörtlü belirtiyi oluşturur.
Meniere hastalığı nedir?
Meniere hastalığının altta yatan fizyopatolojisi endolenfatik hidropsdur — iç kulaktaki endolenf sıvısının aşırı birikmesidir. Bu birikim, iç kulağın hem denge hem de işitme organını etkiler. Toksik, metabolik, allerjik nedenli olabileceği düşünülmektedir.
Çocuklarda belirtileri nelerdir?
Klasik Meniere triadı/dörtlüsü:
- Vertigo atakları: Birkaç dakikadan birkaç saate uzanan, bulantı ve kusmanın eşlik ettiği şiddetli baş dönmesi
- Dalgalı işitme kaybı: Ataklar arası kısmen düzelir, zamanla kalıcılaşabilir
- Tinnitus (kulakta çınlama): Özellikle atak öncesinde artar
- Kulakta dolgunluk veya baskı hissi: Atak öncesi uyarı işareti olabilir
Dikkat: Küçük çocuklar kulakta dolgunluk hissini tarif edemeyebilir. Çocuğun sık sık kulağını tutması, sese aşırı tepki vermesi veya işitme güçlüğünden şikayetçi olması dikkat çekici bulgulardır.
Tanı nasıl konulur?
Meniere hastalığı tanısı için şu kriterler aranır:
- En az 2 spontan vertigo atağı (20 dakika - 12 saat)
- Alçak-orta frekansları tutan tek taraflı sensorinöral işitme kaybı
- Kulak dolgunluğu veya tinnitus
- Başka nedenle açıklanamama
İşitme testleri ve vestibüler inceleme (ENG) tanıyı destekler. Konjenital sağırlık ile birlikte vestibüler end-organ patolojilerine bağlı vertigo da görülebileceğinden bu olasılık ekarte edilmelidir.
Çocuklarda Meniere hastalığı erişkinlerden farkı
Erişkinlerde sık görülmesine rağmen çocuklarda varlığı genellikle bilinmemektedir. Hastalığın başlangıcından 5 ila 11 yıl sonra iç kulak harabiyeti, kabakulak, menenjit, temporal kemik kırığı veya konjenital hiperbilürubinemi hikayesi bulunabilir. Bu nedenle anamnezde bu faktörler mutlaka sorgulanmalıdır.
Meniere hastalığı tedavisinde ne yapılır?
Diyet ve yaşam tarzı
- Düşük tuzlu diyet: Endolenfatik hidropsu azaltmaya yönelik
- Kafein, alkol ve sigara kısıtlaması (büyük çocuk ve adölesanlar için)
- Stres yönetimi: Atakların tetikleyicisi olabilir
İlaç tedavisi
Akut atak döneminde semptomatik tedavi uygulanır. Çocukluk dönemi Meniere hastalığında tuz kısıtlaması bu yaş grubu tarafından sıkça uygulanamamaktadır. Ancak semptomatik tedavinin yanısıra, endolenfatik hidropsu azaltmaya yönelik diüretikler denenmelidir. Büyük çocuklarda baziler arter migrenlerde vasküler malformasyonlar ve intrakranial kitleler ekarte edildikten sonra migren tedavisi verilebilir.
Vestibüler rehabilitasyon
Yeni uygulanacak vestibüler rehabilitasyon egzersizleri çok yararlıdır. Bu egzersizler çeşitli oyunlar sırasında uygulanabilir ve çocukların uyumunu artırır.
Prognoz
Meniere hastalığı dalgalı bir seyir izler; ataklar yıllarca sürebilir. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde işitme kaybı kalıcılaşabilir. Erken tanı ve tedavi, işitmeyi ve yaşam kalitesini korumak açısından önemlidir.
Çocuklarda baş dönmesinin tüm nedenleri için: Çocuklarda Vertigo Rehberi
Tinnitus ile birlikte Meniere şüphesi varsa: Çocuklarda Tinnitus Rehberi
Sık sorulan sorular
Meniere hastalığı çocuklarda kalıcı işitme kaybına yol açar mı?
Başlangıçta dalgalı olan işitme kaybı, hastalık ilerledikçe kalıcılaşabilir. Erken tanı ve tedavi bu riski azaltır.
Meniere hastalığı genetik mi?
Ailesel vakalar bildirilmiştir; genetik yatkınlık bir etken olabilir. Ancak tek başına genetik bir hastalık değildir.
Meniere hastalığı olan çocuk normal yaşamını sürdürebilir mi?
Ataklar kontrol altına alındığında çoğu çocuk normal yaşamını sürdürebilir. Suya dalmak ve yükseklik gibi denge gerektiren aktiviteler için hekiminize danışılmalıdır.
Yazan ve tıbbi kontrol: Uzm. Dr. Yaşar Hüseyin Onganlar — Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Ankara Çayyolu / Beytepe.
Önemli: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuz için bireysel tanı ve tedavi planı yüz yüze muayene ile belirlenir.