Yüzücü kulak, dış kulak kanalının derisinin tahriş ve enfeksiyonudur (otitis externa). Orta kulak enfeksiyonundan farklıdır: sorun kulak zarından önce, kanal içindedir. Yaz aylarında ve sık yüzen çocuklarda daha sık görülür; ancak banyo sonrası kulakta su kalması da tetikleyebilir.
Nasıl oluşur?
Kulak kanalında su uzun süre kalırsa deri kurur ve incelir; bakteriler kolayca yerleşir. Kulak mumu çıkarmak için kullanılan çubuklar da deriyi yaralayabilir ve enfeksiyon riskini artırır. Nemli ve tahriş olmuş kanal, özellikle sıcak ve nemli ortamlarda enfeksiyona yatkın hale gelir.
Orta kulak enfeksiyonunda su banyodan veya havuzdan doğrudan içeri girmez; enfeksiyon burun-boğaz yoluyla östaki borusundan gelişir. Bu ayrım önemlidir çünkü tedavi farklıdır.
Belirtiler
- Kulak ağrısı — kulak memesi veya kanal çekildiğinde belirgin artış
- Kulak kaşıntısı (erken dönem)
- Kanaldan akıntı olabilir
- Genelde burun tıkanıklığı ve ateş yoktur
- Bazen dış kulakta kızarıklık ve şişlik
Orta kulak enfeksiyonunda kulak çekme de görülür; ancak yüzücü kulakta ağrı dış kulak hareketiyle keskinleşir ve soğuk algınlığı bulguları genelde eşlik etmez.
Tedavi
Dış kulak enfeksiyonu çoğunlukla antibiyotik içeren kulak damlalarıyla tedavi edilir. Hekim muayene sonrası uygun damlayı seçer; kulak zarı delik olduğunda bazı damlalar kullanılmaz — bu yüzden kendi kendine damla kullanmayın.
Ağrı için parasetamol veya ibuprofen eklenebilir. Kulak içine pamuk veya obje sokmayın. Akıntı varsa dışarıdan temizleyin; kanalı pamukla kapatmayın; tutulan akıntı kanal enfeksiyonunu uzatabilir.
İyileşme genelde birkaç gün içinde başlar. Tedaviye rağmen ağrı artıyorsa veya kulak arkasında şişlik gelişiyorsa hekime dönün.
Önleme
Banyo ve yüzme sonrası kulakları kurulayın: dış kulağı yumuşak bezle silin, kanala çubuk sokmayın. Yüzücüler için kulaklık ve hekim önerisiyle koruyucu damlalar düşünülebilir. Kulak mumunu rutin temizlemeyin; vücut çoğu zaman kendisi yönetir. Pamuklu çubuk kullanmayın.
Pasif sigara dumanı ve sık soğuk algınlığı orta kulak enfeksiyonu riskini artırır; yüzücü kulaktan farklı mekanizmadır ama genel kulak sağlığı için dumansız ortam önemlidir.
Yüzme kulaklığı tam su geçirmezlik sağlamayabilir; kulak kurulama yine de şarttır. Klorlu havuz suyu deriyi tahriş edebilir. Kulağa pamuklu çubuk sokmak hem enfeksiyon hem kulak mumu sıkışması riskini artırır — bu konuda kulak anatomisi yazılarımızda da vurguladığımız gibi dış kanala obje sokmayın.
Orta kulak enfeksiyonu ile karıştırmayın
Yüzücü kulak: dış kanal, çekince ağrı, genelde ateş yok. Orta kulak: kulak zarı arkası, soğuk sonrası, ateş ve burun tıkanıklığı sık. Her iki kulakta ağrı olan iki yaşından küçük çocukta erken değerlendirme önerilir.
Orta kulak enfeksiyonu ve kulak ağrısı nedenleri yazılarını okuyun.Yaz tatili ve havuz sezonunda koruyucu kulaklık düşünülebilir. Kulak kanalına şampuan veya sabun girmesini banyoda azaltın. Tedavi bitene kadar hekim önermedikçe kulak damlası dışında damla kullanmayın.
Dış kulak enfeksiyonu tedavi edilmezse ağrı uzayabilir; erken damla tedavisi iyileşmeyi hızlandırır. Kulak kanalına pamuk koymayın; hava sirkülasyonu iyileşmeyi destekler. Yüzme sonrası her iki kulak dışarıdan kurulanmalıdır; tek taraflı ağrı olsa bile diğer kulak da nemli kalabilir. Tekrarlayan yüzücü kulak için hekiminizle koruyucu damla veya kulaklık seçeneklerini görüşün. Erken tedavi ağrıyı hızla azaltır.